Павлодар облысы

Тереңкөл ауданының әкімдігі

Таңбалау тұтынушыға арналған тауар ақпаратының құралы ретінде

 

Тұтыну нарығында тауарлардың саны өсуімен қатар, олар туралы ақпаратқа қатысты қажеттіліктер де өзгереді. Тұтынушылар қандай да бір тауардың жасалғанын, оның құрамына не кіретінін, оның аллергендері немесе қауіпті заттары бар-жоғын және т.б. дәл білгісі келеді.
Таңбалау-тұтынушыға ақпарат беретін және өнімге, құжаттарға, жадынамаларға (қосымша парақтар), заттаңбаларға, қаптамаға (ыдысқа) түсірілген мәтін, тауар белгілері, шартты белгі және суреттер.
Дүкенде азық-түлікті таңдап, тұтынушылар негізінен өнімнің сыртқы түріне, жарамдылық мерзіміне және, әрине, бағаға назар аударады. Алайда, дайындаушы туралы, өнімнің құрамы, азық-түлік құндылығы туралы ақпаратқа және тұтынушы үшін маңызды орамда көрсетілген басқа да деректерге назар аудармайды. Мысалы, өнімнің тағамдық құндылығы туралы толық емес ақпарат дұрыс тамақтанбаумен (семіздік, диабет, йод тапшылығы және т.б.) байланысты аурулар деңгейіне теріс әсер етеді, сондай-ақ денсаулыққа байланысты шектеулерді ескеретін оңтайлы тамақтану рационын тұтынушылар үшін өз бетінше таңдауға мүмкіндік бермейді.
Тамақ өнімдерін таңбалау мынадай негізгі мәліметтерді қамтуы тиіс:
- өнімнің атауы;
- дайындаушы туралы мәліметтер, оның ішінде тауардың шыққан елі мен жерінің атауы;
- тауарға сәйкес келетін стандарттар;
- сертификаттау туралы ақпарат;
- өнімді дайындау күні және орау (орау) күні;
- өнімнің жарамдылық мерзімі және сақтау мерзімі;
- негізгі тұтынушылық қасиеттері (салмағы, көлемі, құрамы, тағамдық қоспаларды қоса алғанда));
- тағамдық құндылығы (калориялық);
- қолдануға қарсы көрсетілімдер;
- дайындау тәсілдері мен шарттары, сақтау шарттары (өнімнің белгілі бір түрлері үшін);
- дайындаушының тауар белгісі (бар болған жағдайда);
- ҚР аумағында өнім (тауар) сапасы бойынша тұтынушылардан шағымдар қабылдайтын ұйым туралы ақпарат, егер тауар басқа елде өндірілген болса.
Тауарды таңбалауға қойылатын жалпы талаптар:
- мәліметтердің дұрыстығы: олар сатып алушыны дайындаушыға, тауардың шығарылған еліне, саны мен сапасына қатысты жаңылыстырмауы тиіс;
- қолжетімділік: ақпарат мемлекеттік тілде немесе тұтынушылардың басым бөлігінің тілінде болуы тиіс; ақпарат түсінікті болуы тиіс, пайдаланылатын терминдер мен анықтамалар түсініктемелер мен анықтамаларды талап етпеуі тиіс;
- ақпараттың жеткіліктілігі: таңбалау толық болмауы тиіс, бірақ артық ақпаратта тұтынушыда қызығушылық тудырмай, пайдасыз мәліметтер болуы мүмкін.
Таңбалаудың анық мәтіні болуы, көрнекі және әсем безендірілуі тиіс.
Әрине, қазіргі уақытта осы талаптарға сай келмейтін тауар сатылатын жағдайлар жиі кездеседі. Өнімнің кейбір түрлері контрафактілік немесе жалған өнім туралы айтпағанда, азаматтардың өмірі мен денсаулығына елеулі залал келтірілетініне қарағанда өнімнің нарыққа қол жеткізудің қолданыстағы тәртібін айналып өтуге айналымға түседі. Сондықтан, нарыққа жеткізілетін тауардың сапасы үшін өндірушінің немесе Жеткізушінің жауапкершілігін күшейту және тұтынушының құқықтарын қорғау мақсатында тұтынушыны хабардар ету және тауарларды таңбалау қажет, бұл жағдайда тұтынушы нарығын сапасыз өнімнен қорғау тәсілі болып табылады.