Павлодар облысы

Тереңкөл ауданының әкімдігі

Йод тапшылығы ауыруынан сақтандыру

Иод тапшылық ауыруы (ИДА) – организмнің патологиялық жағдайы, қалқанша бездің бұзылу функциясы ескертілген, ол организмге түсетін иодтың жеткіліксіздігімен байланысты, балалардың интеллектикалық дамуын тоқтатады, туу ауытқулықтарын жиі көбейтеді, балалар өлімін көтеріп, неврологиялық бұзушылықтар (көру және есту нервілерін жеңеді), эндемикалық алқымның ісуіне әкеп соғады.
ӘҚД сарапшылардың пікірлері бойынша, иодтың жеткіліксіздігі артта қалғандықтың себебі болып табылады, профилактикалық иодтың тиімділігін тұрғындарды сапалы иодталған тұзбен және тамақ өнімдерін байлы иодпен күнделікті ескерту. Теңіз балығында және теңіз өнімдерінде (800-1000 мкг/кг) жоғары шоғырланған иод қатысады, ондағы теңіз балдырлары иодқа әсіресе бай. Оның ішіндегі ең таңымалы – теңіз қырыққабаты (ламинария). Ең жоғары иод сүтте, жұмыртқада, етте және дәнде табылады.
Ересек адамдарға күніне иодты пайдалану мөлшері – 150-200 микрограмм. Жүкті және емізетін әйелдерге қажеттілік 200-300 мкг дейін жоғарлайды.
Иод тапшылығын толтыру иод тұздарының салу жолымен жетеді,(иодид немесе иод калий) қоректену өнімі кең таралған болып табылады: олар ас тұзы, нан , су және тұрғындармен пайдаланатын басқа дар қатарлар. Осы әдісті алдын алу «мылқаулық» болып табылады, тұтынушы байытылған иод өнімдерін қолданатының білуі де мүмкін емес. ИТА алдын алу әдісі – иодталған ас тұзын пайдалану болып табылады. Тұз – бұл жалғыз минерал, тамаққа арнайы өңдеусіз қосылады. Біздің елдің тұрғындарымен иодталған тұзда табиғи иод тапшылығы бар.
Күн сайын иодталған тұзды тұтыну (әлемдік орташа стандартқа сәйкес, иодтың құрамындағы тұз 400 мг/кг), тәулікке 6 грамм тұз ( ӘҚД ұсынылған), өмірлік организмге қажетті микроэлементтердің тәуліктік физиологиялық қажеттілігін қанағаттандырады.
Павлодар облысының аумағында иод ұстаушы өнімдер өндіреді, «Павлодарсоль» ЖШС ( иодталған тұз), «Роса» АҚ (минералды су), нан пісіру кезінде иодталған ашытқыларды пайдалануға болады, оның ішінде Алматылық ауытқу зауыт өндірісі.
Содан бақа, облысқа «Аралтұз» АҚ өндірісінің иодталған тұзы жеткізіліп тұрады, сонымен қатар Ресейден, Беларусь және Украина Республикасынан.
Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнама шеңберінде иодталған тамақ тұзын және басқа да байытылған азық-түлікке иод қосуларын сақтау сапасы туралы мониторинг жүргізіледі.

Качир аудандық тұтынушылардың
құқықтарын қорғау басқармасының
жетекші маманы Г.Н. Касаткина